(N/A) વેક્યુમ ટ્યુબને વાલ્વ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
વાલ્વમાં વિવિધ સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોડ્સ (પ્લેટ્સ) હોય છે. ઇલેક્ટ્રોડ્સની સંખ્યાના આધારે તેમના નામ નીચે મુજબ છે:
- વેક્યુમ ડાયોડ: કાચની નળી જેમાં વેક્યુમ હોય છે અને બે ઇલેક્ટ્રોડ્સ હોય છે. એકને એનોડ (પ્લેટ) અને બીજાને કેથોડ કહેવામાં આવે છે.
- વેક્યુમ ટ્રાયોડ: કાચની નળી જેમાં વેક્યુમ હોય છે અને ત્રણ ઇલેક્ટ્રોડ્સ હોય છે. એનોડ અને કેથોડની વચ્ચે રહેલા મેશ ઇલેક્ટ્રોડને ગ્રીડ કહેવામાં આવે છે.
- વેક્યુમ ટેટ્રોડ: કાચની નળી જેમાં વેક્યુમ હોય છે અને ચાર ઇલેક્ટ્રોડ્સ હોય છે.
- વેક્યુમ પેન્ટોડ: કાચની નળી જેમાં વેક્યુમ હોય છે અને પાંચ ઇલેક્ટ્રોડ્સ હોય છે.
વેક્યુમ ટ્યુબમાં,થર્મોનિક ઇલેક્ટ્રોન ગરમ કેથોડ દ્વારા અથવા કેથોડની નજીક મૂકવામાં આવેલા ફિલામેન્ટમાંથી પ્રવાહ પસાર કરીને મેળવવામાં આવે છે.
વેક્યુમમાંથી પસાર થતા ઇલેક્ટ્રોનના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે વિવિધ ઇલેક્ટ્રોડ્સ વચ્ચે વોલ્ટેજ બદલવામાં આવે છે.
ઇલેક્ટ્રોડ્સ વચ્ચેની જગ્યામાં વેક્યુમ જરૂરી છે; અન્યથા,ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન તેમના માર્ગમાં રહેલા હવા (ગેસ) ના અણુઓ સાથે અથડામણને કારણે તેમની ઉર્જા ગુમાવી શકે છે.
આ ઉપકરણોમાં ઇલેક્ટ્રોન ફક્ત કેથોડથી એનોડ તરફ જ વહી શકે છે (એટલે કે,ફક્ત એક જ દિશામાં). તેથી,આવા ઉપકરણોને વાલ્વ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.